Çocuklarda İngilizce Seviyeleri: Pre-A1, A1 Ne Demek?

Pre-A1, A1 ve A2, Avrupa Konseyi'nin Diller İçin Avrupa Ortak Başvuru Metni'nden (AOÖÇ; İngilizce kısaltmasıyla CEFR) gelen basamaklardır. Bu basamaklar puanla değil, "şunu yapabilir" cümleleriyle tanımlanır. Bir çocuk için kısaca: pre-A1 tanıdık kelimeleri tanımak ve tek kelimeyle cevap vermek, A1 kendini tanıtıp basit soruları kısa cümlelerle yanıtlamak, A2 ise tanıdık konularda birkaç cümleyle anlatım yapabilmek demektir.

Bu sayfa beş şeyi açıklıyor: seviyelerin sade Türkçe karşılığı, pre-A1 ve A1'in yedi ya da dokuz yaşındaki bir çocukta nasıl göründüğü, MEB programının bu basamaklara nerede oturduğu, kurs yerleştirme sınavlarının ve okul karnesinin gerçekte ne ölçtüğü ve evde on dakikada yapabileceğiniz sözlü bir kontrol.

Baştan bir uyarı: bu yaşta seviye etiketi peşinde koşmanın getirisi azdır. Etiketin işe yaradığı tek yer, doğru malzemeyi ve doğru grubu seçmektir.

Seviye sistemi nereden geliyor?

AOÖÇ, Avrupa Konseyi tarafından 2001'de yayımlanan ortak bir çerçevedir ve dil yeterliğini altı basamakta tanımlar. Amacı sınav puanlarını standartlaştırmak değil, "bu kişi dille ne yapabiliyor?" sorusuna ortak bir dille cevap vermektir.

Basamak	Kabaca ne demek	Çocuklarda görülür mü
Pre-A1	Tanıdık kelime ve çok kısa kalıpları tanır	İlkokulun ilk yılları
A1	Kendini tanıtır, basit soruları yanıtlar	İlkokul sonu, ortaokul başı
A2	Tanıdık konularda kısa anlatım yapar	Ortaokul yılları
B1	Günlük konularda kendi başına idare eder	Lise
B2	Karmaşık metinleri anlar, akıcı tartışır	Lise sonu ve sonrası
C1-C2	İleri ve tam yeterlik	Yetişkin, ileri öğrenim

Pre-A1 basamağı sonradan eklendi: AOÖÇ'nin 2018'de yayımlanan ek cildi, A1'e giden yolun ortasını tanımlamak için bu bandı tanıttı. Çocuk dil öğretiminde en çok kullanılan basamak da budur, çünkü ilkokul yıllarının tamamı bu bandın içinde ya da eşiğinde geçer.

Dikkat edilecek nokta: bu basamaklar beceri bazında tanımlanır — dinleme, konuşma, okuma, yazma ayrı ayrı. Bir çocuk konuşmada A1, okumada pre-A1 olabilir; hatta bu yaşta normal olan tam olarak budur.

Pre-A1 ve A1 bir çocukta nasıl görünür?

Tanımları "yapabilir" cümlelerine çevirdiğimizde iş netleşiyor. Aşağıdaki tablo, iki bandı somut davranışlarla karşılaştırıyor.

Beceri	Pre-A1'de	A1'de
Dinleme	Tanıdık kelimeyi duyunca gösterir; "Sit down" gibi yönergeyi anlar	Yavaş ve net söylenen kısa soruları anlar
Konuşma	Tek kelimeyle cevap verir: "Cat." "Blue."	Kısa cümle kurar: "I have got a cat."
Kendini tanıtma	Adını söyler	Adını, yaşını, sevdiklerini söyler
Soru sorma	Sormaz	Ezberlenmiş kalıpla sorar: "What's your name?"
Okuma	Tanıdığı kelimeyi resimle eşleştirir	Çok kısa, resimli bir cümleyi okur
Yazma	Beklenmez	Kendi adını ve birkaç bilinen kelimeyi yazar

Pratik ölçüt şudur: çocuk sorulan soruya tek kelimeyle cevap veriyorsa pre-A1 bandındadır; aynı soruya kısa bir cümleyle cevap verebiliyor ve tanıdık bir konuda karşılıklı üç dört tur konuşabiliyorsa A1'e geçmiş demektir.

Aynı A1, 7 yaşında ve 9 yaşında farklı görünür

Seviye tanımları yaş belirtmez ve bu, velilerin en çok yanıldığı yerdir. Aynı basamak, farklı yaşta farklı biçimde görünür; çünkü yaşla birlikte değişen şey dil değil, çocuğun elindeki araçlardır.

	7 yaşında A1	9 yaşında A1
Nasıl öğrenir	Oyun, tekrar, resim	Kural çıkarma, okuma, not alma
Konuşma	Kısa, ezberlenmiş kalıplar	Kalıbı bozup kendi cümlesini kurar
Okuma	Yeni başlıyor, kelime tanıma düzeyi	Kısa metni okuyup anlar
Yazma	Birkaç kelime	Birkaç cümle
Zorluk	Yazılı işler	Yanlış yapma kaygısı

Bu yüzden dokuz yaşındaki bir çocuğun testte daha yüksek sonuç alması, yedi yaşındakinden "daha iyi İngilizce bildiği" anlamına gelmez. Testte ölçülen şeylerin bir kısmı dil değil, okuma ve sınav becerisidir.

MEB programı hangi seviyeye denk düşüyor?

Türkiye'de İngilizce dersi ilkokul 2. sınıfta başlar ve 2, 3 ve 4. sınıfların tamamında haftada 2 ders saati okutulur. MEB'in İngilizce programı AOÖÇ'yi referans alır; ilkokul kademesinde beklenen düzey A1'in ilk basamaklarıdır ve ağırlık dinleme ile konuşmadadır.

2026-2027 öğretim yılında kademeli geçiş sürüyor: 2. ve 3. sınıflar Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nde 6 tema üzerinden, 4. sınıf ise bir yıl daha eski programda 10 ünite üzerinden ilerliyor. İçerik farkı isimlendirmede; beklenen düzey her iki durumda da aynı banttadır.

Sınıf	Program	Ağırlık	Kabaca düzey
2. sınıf	Maarif Modeli, 6 tema	Dinleme, konuşma	Pre-A1
3. sınıf	Maarif Modeli, 6 tema	Dinleme, konuşma; okuma yavaşça girer	Pre-A1
4. sınıf	2018 programı, 10 ünite	Dinleme, konuşma + kısa okuma-yazma	Pre-A1'den A1'e

İki şeyi bilmek işinizi kolaylaştırır:

• İlkokul 1, 2 ve 3. sınıfta yazılı sınav yapılmaz. Değerlendirme; derse katılım, gözlem ve verilen görevlerle yürür. Yani bu kademede bir "seviye notu" beklemek yerinde değildir.
• Karnede harf görmezsiniz. AOÖÇ basamakları programın arka planındadır; öğretmenin size vereceği geri bildirim "A1" değil, "yönergeleri anlıyor, konuşmaya gönüllü oluyor" biçiminde olur.

Sınıf sınıf hangi temanın hangi haftada işlendiğini ve tema sonunda çocuğunuzdan ne beklendiğini 2. sınıf İngilizce temaları ve kelimeleri sayfasında bulabilirsiniz.

Neden bu yaşta "seviye testi" az şey anlatır?

İnternette bulunan ya da kursların uyguladığı testlerin çoğu, çocuk için tasarlanmış ölçüm araçları değildir. Dört somut sebep:

1. Yazılı ölçüm yaparlar. Henüz akıcı okuyamayan bir çocuk, konuşmayı bilse bile düşük sonuç alır. Ölçülen şey büyük ölçüde okuma hızıdır.
2. Tek oturumdur. Çocuğun o günkü hâli — uykusu, açlığı, heyecanı — sonucu belirgin biçimde değiştirir.
3. Sınav alışkanlığı gerektirir. Şıklı soru formatı öğrenilmiş bir beceridir; ilkokulun ilk yıllarında çocukların çoğu bunu öğrenmemiştir.
4. Konuşmayı ölçmezler. Oysa bu yaşta öğrenmenin asıl göstergesi konuşmadır. Sesli bölüm içermeyen bir test, en önemli beceriyi hiç görmez.

Kurs yerleştirme sınavı ve okul karnesi ne ölçüyor?

İkisi de bir şey ölçüyor, ama sandığınız şeyi değil.

Kurs yerleştirme sınavı sizin çocuğunuz hakkında değil, kursun grup düzeni hakkında bilgi verir: amacı benzer düzeydeki çocukları bir araya getirmektir. Sonuç bir teşhis değildir. Kursa sorulacak doğru sorular şunlar: Gruplama neye göre yapıldı? Grupta kaç çocuk var? Çocuk bir derste kaç dakika kendi sesiyle konuşuyor? Sonuncusu, seviye etiketinden daha belirleyicidir.

Okul karnesi ve geri bildirim, ilkokulun ilk yıllarında bilgiden çok katılımı ölçer; çünkü bu kademede yazılı sınav yapılmaz, değerlendirme gözlem ve görevlerle yürür. Bu yüzden düşük bir geri bildirim çoğu zaman "bilmiyor" değil, "derste konuşmuyor" demektir — ve bunun çözümü test çözmek değildir.

Kurs, uygulama ve evde destek arasında karar veriyorsanız kurs mu uygulama mı karşılaştırmasına bakın; oradaki tek ölçüt de aynı: çocuk haftada kaç dakika konuşuyor?

Cambridge Starters, Movers, Flyers: nedir, gerekli mi?

Okul çağı çocukları için en yaygın bilinen sınav basamakları Cambridge'in hazırladığı üçlüdür ve adları doğrudan AOÖÇ bandını taşır:

Sınav	AOÖÇ bandı	Kabaca ne ölçer
Pre A1 Starters	Pre-A1	Tanıdık kelime, çok kısa kalıp, temel dinleme
A1 Movers	A1	Kendini tanıtma, kısa cümleler, basit okuma
A2 Flyers	A2	Tanıdık konuda kısa anlatım, daha uzun metin

Bu sınavların çocuk dostu iki özelliği var: sonuçlar kalkan (shield) sayısıyla verilir ve başarısızlık notu yoktur — sınava giren her çocuk bir belge alır. Konuşma bölümü bir sınav görevlisiyle yüz yüze yapılır, yani konuşma da ölçülür.

Yine de ilkokul için gerekli ya da zorunlu değildir. Çocuğunuz hedef sevdiği biriyse ve hazırlık süreci baskıya dönüşmüyorsa motive edici olabilir; aksi hâlde aynı enerjiyi günlük konuşma pratiğine ayırmak daha çok iş görür.

Evde 10 dakikada seviye kontrolü

Aşağıdaki dört görev, bir teste girmeden çocuğunuzun nerede olduğunu gösterir. Hepsi sözlüdür, hiçbiri okuma gerektirmez. Oyun gibi yapın; "seni sınıyorum" hissi sonucu bozar.

Görev	Nasıl yapılır	Ne görürsünüz
1. Dinle ve göster	10 tanıdık kelimeyi söyleyin, göstermesini isteyin	Tanıma düzeyi
2. Adlandırma	Aynı 10 nesnenin resmini gösterip bekleyin	Üretim düzeyi
3. Kısa soru	"What's your name?" · "How old are you?" · "Do you like apples?"	Kalıp cevap verebiliyor mu
4. Üç tur sohbet	Cevabının üzerine bir soru daha sorun	Karşılıklı konuşma var mı

Sonucu şöyle okuyun:

• 1. görev yarısından az, 2. görev boş: henüz pre-A1'in başındadır. Yapılacak şey kelime eklemek değil, temas sıklığını artırmak.
• 1. görev iyi, 2. görev zayıf: tanıma var, üretim yok. Çok yaygın bir tablo; ihtiyacı olan şey konuşma pratiği.
• 3. görev tek kelimeyle cevaplanıyor: pre-A1 bandının içindedir ve doğru yerdedir.
• 3. görev kısa cümleyle, 4. görev birkaç turla yürüyor: A1'e geçmiştir.

Bu kontrolü ayda bir tekrarlayın ve sonucu bir kâğıda yazın. Kendi çocuğunuzun bir ay önceki hâliyle karşılaştırması, herhangi bir test sonucundan daha yararlıdır.

Dört beceri ayrı ilerler: çocuğunuzun profili

Tek bir harf, çocuğun dille ilişkisini anlatmaya yetmez; çünkü dinleme, konuşma, okuma ve yazma ayrı hızlarda ilerler. İlkokul yaşlarında tipik profil şudur: dinleme en önde, konuşma onun bir adım gerisinde, okuma yeni başlamış, yazma neredeyse yok.

Aşağıdaki tabloyu kendi çocuğunuz için doldurun; sağdaki boşluğa bir harf yazmak yerine "yapabiliyor / kısmen / henüz" demeniz yeterli.

Beceri	Ne sorulur	İlkokulda tipik durum
Dinleme	Yönergeyi ve tanıdık kelimeyi anlıyor mu	En önde
Konuşma	Tek kelime mi, kısa cümle mi	Bir adım geride
Okuma	Tanıdığı kelimeyi yazılı görünce tanıyor mu	Yeni başlıyor
Yazma	Kendi adını ve birkaç kelimeyi yazabiliyor mu	Hedef değil

Bu dağılım bir dengesizlik değil, programın kendi sırasıdır: ilkokulda ağırlık dinleme ve konuşmadadır, okuma-yazma sonraki yıllarda devreye girer. Çocuğunuzun yazması zayıf diye "seviyesi düşük" demek, ölçülmemesi gereken bir şeyi ölçmek olur.

Profil, malzeme seçiminde işe yarar. Dinlemesi iyi ama konuşması zayıfsa yeni kelime eklemek bir şey değiştirmez; ihtiyacı olan şey karşılıklı konuşma dakikasıdır. Okuması yeni başlamışsa yazılı testler değil, resimli ve sesli malzeme uygundur.

Bir üst basamağa geçmek ne kadar sürer?

Dürüst cevap: bunun güvenilir bir takvimi yok ve takvim veren kaynaklara ihtiyatla bakın. Basamak atlamayı belirleyen şey geçen ay sayısı değil, iki sayının toplamıdır: çocuğun haftada kaç dakika İngilizce duyduğu ve kaç dakika kendi sesiyle konuştuğu.

Bir şeyi netleştirmek gerekiyor: basamak, kelime sayısıyla tanımlanmaz. Yüz kelime bilen ama hiç cümle kurmayan bir çocuk pre-A1'dedir; kırk kelimeyle karşılıklı üç tur konuşabilen bir çocuk A1'in kapısındadır. Tanımların hepsi yapabilme üzerine kuruludur.

Bu yüzden ilerlemeyi hızlandırmanın yolu da nettir ve ücretsizdir: günde kısa ve düzenli temas, iki seçenekli sorularla başlayan konuşma anları, telaffuz düzeltmesinin azaltılması. Konuşmanın nasıl açıldığını kademeli bir planla çocuklar için İngilizce konuşma pratiği yazısında anlattık.

Seviye yerine neye bakmalı?

İlkokul yıllarında seviye etiketi, çocuğun bulunduğu yeri kaba biçimde tarif eder ama ne yapılacağını söylemez. Şu üç göstergeye bakmak daha çok işe yarar:

1. Yönergeyi anlıyor mu? "Sit down", "open your book" gibi sınıf yönergelerini anlamak, kelime bilgisinden daha iyi bir ilerleme göstergesidir.
2. Kendi sesiyle söylüyor mu? Tanımak kolaydır, söylemek zordur. İlerlemenin gerçek ölçüsü ikincisidir.
3. Denemekten çekiniyor mu? En önemlisi ve en çok ihmal edileni. Yanlış yapmayı göze alan bir çocuk, eksiği ne olursa olsun kapatır.

Çocuğunuzun ilerlemediğini düşünüyor ve nedenini bulamıyorsanız, nedenleri tek tek ayıran çocuğum İngilizce öğrenemiyor yazısındaki bir haftalık tanı planı doğru başlangıç noktasıdır.

Özet

1. Harfler AOÖÇ'den gelir ve "yapabilir" cümleleriyle tanımlanır; puan değil, beceri tarifi.
2. Pre-A1 tanıma ve tek kelimelik cevap, A1 kendini tanıtma ve kısa cümle demektir.
3. İlkokul kademesi büyük ölçüde pre-A1 bandındadır; 1, 2 ve 3. sınıfta yazılı sınav yapılmaz.
4. Test sonucu bu yaşta az şey anlatır; evde on dakikalık sözlü kontrol daha doğru bilgi verir.
5. Basamak atlatan şey kelime sayısı değil, o kelimelerle yapılan konuşmadır.

Kısacası seviye, hedef değil harita: hangi malzemeyi seçeceğinizi söyler, çocuğunuzun ne kadar ilerlediğini söylemez. Onu söyleyen şey, bu ay geçen aydan daha çok konuşup konuşmadığıdır.