1. Sınıf İngilizce: Kelimeler, Etkinlikler ve Evde Başlangıç

MEB'in ilkokul haftalık ders çizelgesinde 1. sınıfta İngilizce dersi yoktur. Zorunlu İngilizce 2. sınıfta, haftada 2 ders saati olarak başlar. Buna rağmen "1. sınıf İngilizce kelimeleri", "1. sınıf İngilizce konuları" diye arayan veli sayısı az değil; çünkü özel ilkokulların çoğu 1. sınıfta İngilizce veriyor ve devlet okulundaki pek çok aile de "biz evde başlayalım mı?" diye soruyor.

Bu sayfa iki soruya birden cevap veriyor. Özel okulda İngilizce alan 1. sınıf velisi için: dersten ne beklemeli, evde nasıl desteklemeli. Devlet okulundaki veli için: 6 yaşındaki bir çocuk İngilizceden gerçekçi olarak ne alır, hangi kelimelerle başlanır ve 2. sınıf ne bekliyor. Bir de 24 kelimelik başlangıç listesi, Türkçe okunuşları ve yazdırılabilir PDF'iyle.

1. sınıfta İngilizce dersi var mı? Devlet ve özel okul farkı

Kısa cevap tabloda:

	Devlet ilkokulu	Özel ilkokul
1. sınıfta İngilizce	Yok	Genellikle var
Program	— (MEB'in 1. sınıf İngilizce programı yok)	Okulun kendi programı ya da yayınevi seti
Haftalık saat	0	Okula göre değişir
Zorunlu İngilizce başlangıcı	2. sınıf, haftada 2 saat	2. sınıfta MEB programı da devreye girer

Buradan çıkan önemli sonuç: internette "1. sınıf İngilizce konuları" diye dolaşan listeler MEB'e ait değil; bir özel okulun ya da bir yayınevinin programıdır. Bu yüzden birbirinden farklıdırlar ve hiçbiri "resmî" değildir. Ortak paydaları ise hemen hemen aynı: selamlaşma, renkler, sayılar, hayvanlar, aile, vücut, sınıf yönergeleri; hepsi şarkı ve oyunla.

Özel okulda çocuğunuz varsa dersin adı "İngilizce" olsa da beklentiyi okul öncesi mantığıyla kurun: 1. sınıf İngilizcesi, 2. sınıfın öne çekilmiş hâli değil, anaokulu İngilizcesinin bir yıl uzatılmış hâlidir. Anaokulunda İngilizcenin ne olup ne olmadığını anlatan okul öncesi İngilizce yazısı bu sınıf için de geçerli.

6 yaşındaki bir çocuk İngilizceden ne alır, ne almaz?

Altı yaş, dilin kulaktan alındığı yaştır. Çocuk duyduğunu taklit eder, anlamı bağlamdan çıkarır ve utanmadan söyler; bu üçü, yetişkinde olmayan avantajlar. Buna karşılık dikkat süresi kısadır, soyut kural anlamaz ve bu yıl bütün zihinsel enerjisini Türkçe okuma-yazmaya harcar.

Alır	Almaz
Duyduğu kelimeyi tanır, eşyayı gösterir	Kelime listesinden ezber
Kısa kalıbı taklit eder: "I'm Ela"	Dil bilgisi kuralı: "am / is / are"
Şarkıyı bütün olarak söyler	Şarkıdaki kelimeleri tek tek ayırma
Yönergeyi yapar: "Sit down"	İngilizce yazma ve okuma
Telaffuzu kolay ve doğru alır	20 dakikadan uzun oturma

Bu tablonun pratik anlamı şu: 1. sınıfta İngilizce kelime sayısıyla ölçülmez. Çocuğunuz yıl sonunda 30 kelimeyi duyduğunda tanıyor ve 15'ini söyleyebiliyorsa, bu yaş için çok iyi bir yıl geçirmiş demektir.

Türkçe okuma-yazmayla çakışır mı?

Bu, 1. sınıf velilerinin en haklı endişesi. Cevap ikili:

• Sesli İngilizce çakışmaz. Dinlemek, söylemek, şarkı, oyun: bunlar okuma-yazma sürecine dokunmaz.
• Yazılı İngilizce çakışabilir. 1. sınıf, Türkçede harf-ses eşleşmesinin oturduğu yıldır: "c" hep aynı okunur, "e" hep aynı. İngilizcede "cat" ile "city"deki c farklıdır. Bu yıl İngilizce yazım öğretmeye çalışmak, Türkçe okumayı yeni kuran bir çocukta kafa karışıklığı üretebilir.

Kural basit: 1. sınıfta İngilizce yalnızca kulak ve ağız işidir. Özel okulda çocuğunuza İngilizce yazdırılıyorsa öğretmene sormakta fayda var; "yazma bu yıl hedef değil" cevabı iyi bir işarettir.

1. sınıf İngilizce başlangıç kelimeleri ve okunuşları

Aşağıdaki 24 kelime, 2. sınıfın ilk iki temasında (School Life, Classroom Life) ve 5. temasında (evcil hayvanlar) karşılaşılacak sözcüklerden 6 yaş için seçildi: dört selamlaşma ve nezaket sözcüğü, altı renk, 1–10 arası sayılar, dört hayvan. Her satırda Türkçesi ve Türk alfabesiyle okunuşu var; dinle düğmesiyle doğru sesi duyabilirsiniz.

Dört grup, dört ayrı haftaya:

• Selamlaşma (4): hello, good morning, goodbye, thank you. Sabah ve akşam birer kez; başka hiçbir şey yapmayın.
• Renkler (6): red, blue, yellow, green, orange, purple. Boya kalemi kutusundan çalışın, listeden değil.
• Sayılar (10): one'dan ten'e. Merdiven çıkarken, meyve sayarken. 1–10 yeterli; 20'ye kadar 2. sınıfın işi.
• Hayvanlar (4): cat, dog, bird, fish. Sokakta, pencerede, akvaryumda; resimden de olur.

Üç telaffuz notu: three kelimesindeki th sesi Türkçede yok, tırii demek bu yaş için yeterlidir. purple'ın sonu yutulur: pörpıl. bird'deki ör sesi Türkçedeki ö'den biraz daha kapalıdır; farkı çocuk kulaktan alır, siz açıklamayın.

Yazdırılabilir kelime listesi (PDF)

Listeyi ekransız çalışmak isteyenler için üç sayfalık PDF: kelimeler, Türkçeleri ve okunuşları; ikinci sayfada eşleştirme, üçüncü sayfada tekrar kâğıdı.

Bir uyarı: ikinci ve üçüncü sayfalar 6 yaş için sizin kâğıtlarınız, çocuğun değil. Eşleştirmeyi çocuk çizgiyle değil, kelimeyi duyup resmi göstererek yapsın; tekrar kâğıdını da siz doldurun, "bugün hangisini söyledi" diye. Bu yaşta yazdırmıyoruz.

Evde 8 etkinlik: günde 5–10 dakika, İngilizce bilmeden

Hiçbiri masa başı değil, hiçbiri 10 dakikayı geçmez, hiçbiri İngilizce bilmenizi gerektirmez. Sizin cümleleriniz kısa ve yazılı.

1. Sabah-akşam selamı. Malzeme: yok. Süre: 10 saniye, günde iki kez. Sabah "Good morning!", gece "Good night!" Cevap gelmese de iki hafta sürdürün; üçüncü hafta çocuk karşılık verir. Bu, en küçük ve en etkili etkinliktir.

2. Renk avı. Malzeme: ev. Süre: 5 dakika. Bir renk söyleyin, çocuk o renkte üç şey getirsin: "Red! Find three red things." Getirdiklerini siz sayın: "One, two, three!" İki kelime grubu tek oyunda.

3. Merdiven sayma. Malzeme: merdiven ya da kaldırım taşları. Süre: yolda. Her basamakta bir sayı. On basamak, on sayı, her gün. Sayılar iki haftada oturur, siz fark etmezsiniz.

4. Oyuncak hayvanat bahçesi. Malzeme: oyuncak hayvanlar ya da resimler. Süre: 5 dakika. Hayvanları dizin, siz sesini çıkarın, çocuk adını söylesin: "Miyav!" — "Cat!" Sonra tersi.

5. Simon says (Simon diyor ki). Malzeme: yok. Süre: 5 dakika. "Simon says: touch something blue!" — çocuk mavi bir şeye dokunur. "Simon says" demezseniz yapmamalı. Yönergeleri anlama, 2. sınıfın ilk beklentisidir.

6. Şarkı günü. Malzeme: bir çocuk şarkısı. Süre: 10 dakika. Aynı şarkı bir hafta boyunca. Sıkıcı gelir ama işe yarayan şey tekrarın kendisidir. Hangi şarkılar ve neden: çocuklar için İngilizce şarkılar.

7. Teşekkür kuralı. Malzeme: yok. Süre: sofra. Bir hafta boyunca sofrada uzatılan her şey için "thank you" denir; Türkçe "teşekkürler" de kabul edilir ama İngilizcesi bir kez tekrarlanır. Nezaket sözcükleri kalıpla değil, alışkanlıkla öğrenilir.

8. Ayna oyunu. Malzeme: ayna. Süre: 3 dakika. Aynadaki çocuğa "Hello! What's your name?" diye sorun; çocuk aynadaki kendine cevap versin: "I'm Ela." Kendine konuşmak, size konuşmaktan daha az utandırır; çekingen çocuk için başlangıç bu.

Haftalık plan: dört hafta, dört kelime grubu

Sekiz etkinliği aynı hafta yapmayın. Dört haftalık bir döngü, her hafta bir kelime grubu ve iki-üç etkinlik:

Hafta	Kelime grubu	Etkinlikler
1	Selamlaşma	Sabah-akşam selamı, ayna oyunu, teşekkür kuralı
2	Renkler	Renk avı, Simon says, şarkı günü
3	Sayılar	Merdiven sayma, renk avı (sayarak), şarkı günü
4	Hayvanlar	Oyuncak hayvanat bahçesi, Simon says, karışık tekrar

Dördüncü haftadan sonra döngüyü baştan başlatın; ikinci turda kelimeler artık tanıdıktır ve çocuk söyleyen taraf olmaya başlar. Yıl boyunca üç-dört döngü fazlasıyla yeter.

Üç kural: 10 dakikayı aşmayın, çocuk "bir daha" derken bitirin. Telaffuz düzeltmeyin, doğrusunu bir kez söyleyin. Her gün aynı saat; rutine bağlanan çalışma, motivasyona bağlanandan uzun ömürlüdür.

Oyun sırasında ağzınızdan çıkan cümle, kelimenin kendisinden daha belirleyicidir:

Şunu demeyin	Şunu deyin
"Hadi İngilizce çalışalım."	"Renk avı oynayalım mı?"
"Yanlış, tekrar söyle."	"Blue! Evet, mavi." (doğrusunu bir kez)
"Teyzene İngilizce bir şey söyle."	(hiçbir şey; gösteri istemeyin)
"Bugün kaç kelime öğrendin?"	"Bugün hangi rengi buldun?"

Sol sütun İngilizceyi ödev yapar; sağ sütun oyun. 6 yaşında ikisi arasındaki fark, çocuğun 2. sınıfa hangi duyguyla gireceğini belirler.

Özel okulda İngilizce varsa: öğretmene soracağınız 5 soru

Veli toplantısında "nasıl gidiyor?" sorusu "iyi gidiyor" cevabıyla biter. Bunun yerine:

1. "Derste çocuklar kaç dakika İngilizce konuşuyor?" Haftalık saatten daha önemli sayı budur.
2. "Bu yıl yazma var mı?" "Hayır" ya da "yalnızca kopyalama" iyi cevaptır.
3. "Hangi kelime gruplarını işliyorsunuz?" Evde aynı grubu çalışmak için; önüne geçmek için değil.
4. "Evde neyi yapmamamı önerirsiniz?" İyi öğretmen bu soruya somut cevap verir.
5. "2. sınıfta MEB programına nasıl geçiliyor?" Özel okullar 2. sınıftan itibaren MEB temalarını da işler; geçişin nasıl planlandığını bilmek iyi olur.

Ders saatine takılmayın. Haftada çok saat ama defter ağırlıklı bir ders, haftada az saat ama sesli bir dersten daha az iş görür.

2. sınıfta ne bekleniyor? Panik yok

1. sınıfta İngilizce görmemiş çocuğun velisi için en rahatlatıcı bilgi şu: 2. sınıf programı sıfırdan başlar. Maarif Modeli'nin ilk teması School Life; selamlaşma, isim söyleme, okuldaki kişiler ve haftanın günleri. Ön bilgi beklenmez.

2. sınıf 1. tema beklentisi	Bu sayfadaki karşılığı
"Hello! Good morning!" der	Sabah-akşam selamı
"What's your name? — I'm Ela"	Ayna oyunu
"Sit down / Come here" yönergesini yapar	Simon says
Renkleri ve 1–20'yi tanır (2. tema)	Renk avı, merdiven sayma

Takvim de rahatlatıcı: 2. sınıfta 1. tema 21 Eylül–30 Ekim arasında altı haftaya yayılır ve ilk iki hafta yalnızca selamlaşmayla geçer. Renkler ve sayılar kasım ayına kadar gündeme gelmez. Yani 1. sınıfın yazında başlayan bir aile bile programın önünde değil, tam zamanında olur.

1. sınıfta bu sayfadaki dört grubu oyunla geçen bir çocuk, 2. sınıfın ilk iki temasına tanıdık kelimelerle girer; hepsi bu. Görmemiş çocuk ise ilk haftalarda bir-iki kez daha fazla duyar ve farkı kapatır. 2. sınıfın altı temasını, haftalarını ve kelimelerini önceden görmek isterseniz 2. sınıf İngilizce temaları ve kelimeleri sayfası bunun için.

1. sınıfta en sık yapılan 5 hata

1. Kelime defteri tutturmak. Bu yaşta yazma yok. Defter, çocuğa İngilizceyi "ödev" olarak tanıtır ve Türkçe okuma-yazmayla çakışır.

2. 2. sınıf kitabını önceden almak. Programın önüne geçmek, çocuğu gelecek yıl derste sıkar. 1. sınıfta hedef kelime sayısı değil, kulak alışkanlığıdır.

3. Ekrana bırakmak. Çizgi film ve şarkı iyi; ama tek başına bırakılan ekran, çocuğu dinleyici yapar, konuşan değil. Ekranın yanında oturun ve birlikte tekrar edin.

4. "Söyle bakalım" baskısı. Misafir önünde "İngilizce bir şey söyle" demek, konuşma isteğini en hızlı söndüren şeydir. Çocuk oyun içinde konuşur, gösteri için değil.

5. Kursa yazdırmak. 6 yaşında haftada bir saatlik kurs, günde 10 dakikalık ev oyunundan daha az iş görür. Kurs düşünüyorsanız kriteriniz "çocuk derste kaç dakika konuşuyor?" olsun. Yaşa özgü daha fazla ayrıntı için 6 yaş İngilizce yazısına bakabilirsiniz.

Özet

1. sınıfta devlet okulunda İngilizce dersi yok; özel okulların çoğunda var ve programı okula göre değişir. 6 yaşındaki çocuk için gerçekçi hedef kelime sayısı değil, duyduğunu anlamak ve tek kelimeyle cevap vermek.

Yapılacaklar kısaca:

1. Bu sayfadaki 24 kelimeyi dört haftaya bölün: selamlaşma, renkler, sayılar, hayvanlar.
2. Günde 5–10 dakika, oyunla, ekransız, yazdırmadan.
3. Sabah "Good morning!", gece "Good night!" — başka hiçbir şey yapmasanız da bunu yapın.

4. Türkçe okuma-yazma bu yılın asıl işi; İngilizce yalnızca kulak ve ağız işi olarak kalsın.

5. sınıf sıfırdan başlıyor. Yani 1. sınıfta yapılan her şey avans, yapılmayan hiçbir şey eksik değil.