Çocuklar İçin İngilizce Fiiller: 30 Fiil ve Okunuşları

Çocuklar için İngilizce fiiller, programda ayrı bir ünite olarak geçmez; ama fiiller programın her yerindedir: 2. sınıfta sınıf yönergeleri (sit down, open your book, listen), 3. sınıfta günlük rutin ve ev işleri (wake up, brush teeth, cook, clean), 4. sınıfta yetenekler (can you swim, can you draw).

Bu sayfanın iddiası şu: fiiller, kelimeleri cümleye çeviren parçadır. Elli isim bilen bir çocuk hâlâ tek kelimeyle konuşur; on fiil eklendiğinde cümle kurmaya başlar. Aşağıda en çok kullanılan 30 fiil, Türkçeleri ve Türk harfleriyle okunuşları, iki temel kalıp, Simon says rutini ve yazdırılabilir bir PDF var.

Fiiller programda nerede geçiyor?

Program fiilleri bir liste olarak vermez; ihtiyaç duyulan yere yerleştirir. Aşağıdaki tablo, hangi fiil grubunun hangi sınıfta karşınıza çıkacağını gösteriyor.

Nerede	Hangi fiiller	Ne zaman
2. sınıf, 2. tema Classroom Life	sit, stand, open, close, look, listen, come	Kasım-aralık
3. sınıf, 4. tema Family Life	wake up, wash, brush, cook, clean, help, play	Şubat-mart
3. sınıf, 5. tema (çiftlik)	feed, water, plant, grow, collect, milk	İlkbahar
4. sınıf, 3. ünite Cartoon Characters	swim, draw, sing, dance, climb, play (can ile)	Kasım

Görüldüğü gibi fiiller üç yıla yayılmış durumda ve hiçbir yerde "fiiller" başlığı altında toplanmıyor. Bir arada görmenin faydası şu: çocuk otuz fiilin çoğunu zaten duymuş oluyor, yalnızca hiç kimse onları yan yana koymamıştır. Yılın temalarını hafta hafta görmek isterseniz 2. sınıf İngilizce temaları sayfasında takvim var.

En çok kullanılan 30 İngilizce fiil ve okunuşları

Aşağıdaki tabloda 30 eylem fiili var ve sıralama rastgele değil: önce beden hareketleri (run, jump, walk, climb, swim, fly), sonra temel ihtiyaçlar (eat, drink, sleep), sonra sınıf yönergeleri (sit, stand, come, go, open, close, look, listen) ve en sonda etkinlikler (read, write, draw, sing, dance, play, throw, catch, help, wash, clean, cut, cook).

Listeyi baştan sona çalıştırmayın. İlk altı fiille başlayın — hepsi beden hareketi, hepsi tek heceli ve hepsi oturma odasında yapılabilir. Bu altısı oturduktan sonra bir sonraki gruba geçin.

Fiiller neden isimlerden önemli hâle gelir?

Çocuğunuzun elli kelime bildiğini varsayın: hayvanlar, meyveler, renkler, aile. Bu çocuk bir kedi gördüğünde "Cat!" der. Bir hafta sonra yine "Cat!" der. Kelime sayısı artsa da cümle çıkmaz — çünkü eksik olan isim değil, fiil.

Aynı çocuğa üç fiil ekleyin: run, sleep, eat. Artık şunları söyleyebilir:

Bildiği isim	+ fiil	Kurabildiği cümle
cat	run	The cat is running.
cat	sleep	The cat is sleeping.
baby	eat	The baby is eating.
dog	run, sleep, eat	Üç farklı cümle

Matematik basit: on fiil, bildiği bütün isimlerle birleşir. Elli isme on fiil eklendiğinde ortaya beş yüz olası cümle çıkar. Elli isme elli isim eklendiğinde ortaya yüz isim çıkar — ama hâlâ tek kelimeyle konuşan bir çocuk.

Bu yüzden elli kelime barajını geçen bir çocukta sıra kesinlikle fiillere gelir. Konuşma pratiğinin neden bu kadar önemli olduğunu ve evde nasıl kurulacağını çocuklar için İngilizce konuşma pratiği sayfasında ayrıntılı anlattık.

Birinci kalıp: "I can…" (yapabiliyorum)

Fiil öğretirken ilk kalıp bu olmalı. Sebebi dilbilgisel: can'den sonra fiil hiç değişmez. Çekim yok, "s" yok, zaman yok. Çocuk fiili tabloda gördüğü hâliyle kullanır.

• I can swim. (Ay ken swim.) — Yüzebiliyorum.
• I can't swim. (Ay kant swim.) — Yüzemiyorum.
• Can you swim? (Ken yu swim?) — Yüzebiliyor musun?
• Yes, I can. / No, I can't. — Kısa cevaplar.

Bu kalıbın ikinci avantajı psikolojik: çocuklar yeteneklerinden söz etmeyi sever. "I can jump!" demek, bir çocuk için gerçek bir övünme cümlesidir ve bu yüzden isteyerek söyler.

Akşam iki dakikada kurabileceğiniz bir sohbet:

Siz: Can you jump?
Çocuk: Yes! (zıplar)
Siz: Wow. Can you swim?
Çocuk: Yes, I can!
Siz: Can you fly?
Çocuk: No! (güler)
Siz: Can you cook?
Çocuk: No... Mum cook.
Siz: Mum can cook. Yes!

Çocuk "Mum cook" dedi, siz düzeltmediniz — genişlettiniz. "Mum can cook" diyerek doğru biçimi duyurdunuz ve sohbet kesilmedi. Bu yaşta en etkili düzeltme budur.

İkinci kalıp: "I'm …ing" (şu an yapıyorum)

Can oturduktan sonra, genellikle birkaç hafta içinde ikinci kalıba geçin. Bu kalıp şu an yapılan işi anlatır ve küçük çocuklar için en somut zamandır: tam o anda yaptığı şeyi söylüyor.

İngilizce	Okunuşu	Türkçesi
What are you doing?	Vat ar yu duing?	Ne yapıyorsun?
I'm eating.	Aym iiting.	Yemek yiyorum.
I'm playing.	Aym pleying.	Oynuyorum.
I'm reading.	Aym riiding.	Okuyorum.

Evde çalışmanın en kolay yolu şu: "What are you doing?" sorusunu günde üç kez, gerçekten bir şey yaparken sorun. Yemek yerken, oynarken, dişini fırçalarken. Cevap tek kelime bile olsa ("Eating") kabul edin ve siz tam hâlini söyleyin: "You're eating. Yes."

Simon says: bu konunun tek gerçek yöntemi

Fiil, oturarak öğrenilmeyen tek kelime türüdür — çünkü anlamı hareketin kendisi. Simon says oyunu bu yüzden bir oyun değil, bu konunun yöntemidir.

Nasıl oynanır:

1. Siz komut verirsiniz: "Simon says jump!" Çocuk zıplar.
2. Ama yalnızca "Simon says" ile başlayan komutlara uyulur. Siz sadece "Jump!" derseniz çocuğun hareket etmemesi gerekir.
3. Yanılınca oyun yeniden başlar — ceza yok, gülüşme var.
4. Beş-altı fiille başlayın, her turda sırayı karıştırın.
5. On dakika sonra roller değişir: komutu çocuk verir, siz uyarsınız. Bu kısım en önemlisidir, çünkü çocuk konuşmak zorunda kalır.

Bu oyun on dakikada on fiili yirmi kez tekrarlatır ve çocuk bunun bir çalışma olduğunu fark etmez. Hiçbir kelime kartı bu tekrar yoğunluğuna ulaşamaz.

Üç varyasyonu var: yavaş tur (komutlar arasında bekleyin, çocuk düşünsün), hızlı tur (arka arkaya, en eğlenceli hâli) ve zıt tur (komutun tersini yapmak gerekir — "Sit down!" denince ayağa kalkılır; bu, 8-9 yaş için ideal).

Mutfak ve banyo: fiillerin doğal sınıfı

Fiiller, ev işleri sırasında kendiliğinden öğretilir. Yapmanız gereken tek şey, o anda yaptığınız işi İngilizce söylemek. Beş örnek:

• Bulaşık yıkarken: "I'm washing the plates." (Aym woşing dı pleyts.)
• Yemek yaparken: "I'm cooking." (Aym kuking.)
• Toplanırken: "Help me, please." (Help mi, pliiz.)
• Sofra kurarken: "Put it here." (Put it hiir.)
• Dişini fırçalarken: "Wash your hands." (Woş yor hends.)

Bunları ders gibi çalıştırmayın; gerçek anında söyleyin. Bir dil, o dilde yapılan iş sırasında duyulduğunda kalıcı olur. Ayrıca bu yöntemin gizli bir avantajı var: çocuk sizin İngilizce konuştuğunuzu görür ve İngilizce konuşmanın normal bir şey olduğunu öğrenir.

Evde iki haftalık fiil planı

Günde on dakikayı geçmeyen iki hafta. İlk hafta beden hareketleri ve can, ikinci hafta yönergeler ve -ing.

Gün	Ne yapılır	Nasıl
1	İlk 6 fiil	run, jump, walk, climb, swim, fly. Tablodan dinleyin, hepsini yapın.
2	Simon says	Altı fiille, on dakika. Sonra roller değişsin.
3	"I can…"	"Can you jump?" sorusunu altı fiil için sorun.
4	Yönergeler	sit, stand, open, close, look, listen. Evde gerçek yönerge olarak kullanın.
5	Hızlı Simon says	On iki fiille, arka arkaya.
6	"What are you doing?"	Günde üç kez, gerçek bir iş sırasında.
7	Karışık tekrar	Sırasız sorun. Bilemedikleri gelecek haftaya kalır.

İkinci hafta yeni altı fiil ekleyin ve aynı sırayı tekrarlayın. Sırayla sorulan bir liste ezberlenir; karışık sorulan bir liste öğrenilir.

Fiillerle oynanan 5 oyun

1. Simon says. Yukarıda anlatıldı; bu konunun ana oyunudur ve yerini hiçbir şey almaz.
2. Sessiz sinema. Çocuk bir fiili hareketle canlandırır, siz İngilizce tahmin edersiniz. Sonra roller değişir — bu kısımda çocuk konuşur.
3. Fiil zinciri. "I can jump." Sıra size geçer: "I can jump and run." Her turda bir fiil eklenir. Hafıza oyunu olarak da çalışır.
4. Yönerge turu. Evde bir tur atın: her odada bir komut. "Open the door!", "Close the window!", "Sit on the chair!"
5. Müzikli fiil. Müzik çalarken siz bir fiil söyleyin, çocuk onu yapsın; müzik durunca dondurun. Enerji atmak için akşamüstü ideal.

Hepsinde tek kural: çocuğun fiili kendi sesiyle söylediği en az birkaç an olsun. Sadece hareketi yaptığı bir oyun yarısı kadar iş görür. Yaşa göre ayrılmış daha fazla oyun için çocuklar için İngilizce oyunlar sayfasına bakabilirsiniz.

Fiillerde en sık yapılan 4 hata

1. Çekim öğretmeye çalışmak. "He runs", "she eats" gibi üçüncü tekil şahıs "s"si bu yaşın işi değil. can kalıbıyla başlayın; orada fiil hiç değişmez ve çocuk kural yüküyle karşılaşmaz.

2. Geçmiş zamana girmek. "Go-went", "eat-ate" gibi düzensiz fiiller ilkokulun hedefi değil. Program bu kademede şimdiki zaman ve can üzerine kuruludur; geçmiş zaman ortaokulda gelir.

3. Fiili oturarak öğretmek. Bu, en yaygın hata. Kelime kartından "jump" öğrenen bir çocuk o kelimeyi zıplarken hatırlamaz. Fiil, yapılarak öğrenilir.

4. "Look" ile "see"yi karıştırmak. Look bakmaktır (istekli, yönlendirilmiş), see görmektir (kendiliğinden). Çocuğa ayrımı anlatmayın; yalnızca look'u öğretin, çünkü yönerge olarak kullanılan odur: "Look at me!"

Öğrendi mi, nasıl anlarsınız?

İlkokul 1, 2 ve 3. sınıfta yazılı sınav yapılmıyor; ölçü not değil. İki dakikada bakabileceğiniz üç gösterge var:

• Yapma: "Jump!" dediğinizde zıplıyor mu? İlk hedef budur ve en kolayıdır.
• Söyleme: Zıplarken "jump" diyebiliyor mu? On-on iki fiil için bu beklenebilir.
• Kalıba takma: "I can jump" ya da "I'm jumping" diyebiliyor mu? Bu üçüncüsü kelime sayısından değerlidir.

Komutu yapıp kelimeyi söyleyemeyen bir çocuk anlamış sayılır; söyleme aşaması haftalar sonra gelir ve bu gecikme bu yaşta normaldir. Tekrar dışında müdahale gerektirmez.

Özet: otuz fiil, iki kalıp, bir oyun

Fiiller, kelimeleri cümleye çeviren parçadır ve bu yüzden elli kelimeden sonraki en verimli yatırımdır. Yapmanız gerekenler:

1. Altı beden fiiliyle başlayın: run, jump, walk, climb, swim, fly. Hepsi tek heceli, hepsi oturma odasında yapılabilir.
2. İlk kalıp "I can…" olsun. Orada fiil hiç değişmez; çocuk kural yüküyle karşılaşmaz.
3. İkinci kalıp "I'm …ing" olsun. "What are you doing?" sorusunu günde üç kez, gerçek bir iş sırasında sorun.
4. Simon says oynayın. On dakikada on fiili yirmi kez tekrarlatır; hiçbir kart bu yoğunluğa ulaşamaz.
5. Çekim ve geçmiş zaman öğretmeyin. Bu yaşın hedefi değil; gereksiz yük olur.

Bir koridor, on dakika ve "Simon says" — bu üçü, ücretli hiçbir kaynağın yapamadığı kadar düzenli tekrar üretir.