İngilizce Soru Kalıpları: What, Where, Who (Çocuklar İçin)

İngilizcede soru cümlesi her zaman soru kelimesiyle başlar: What's this? (Bu ne?), Where is my bag? (Çantam nerede?), Who is he? (O kim?). İlkokul boyunca gerekli olan soru kelimeleri sekiz tanedir — what, where, who, when, why, how, which, whose — ve bunlara how many, how much, how old, what colour, what time, how often ikilileri eklenir.

Bu on dört kalıp, 2. sınıftan 4. sınıfa kadar her temanın iskeletini kurar; çünkü her ünitenin hedefi bir soru ve onun cevabıdır. Aşağıda her soru kelimesinin kalıbı, çocuk ağzından cevabı, Türkçe okunuşu, beş dakikada oynanan yirmi soru oyunu, Türkçenin fiil sırasından gelen tuzak ve haftalık bir plan var.

İngilizce soru kelimeleri tablosu (okunuşlu, sesli)

Aşağıdaki tabloda on dört soru kelimesi ve dört hazır soru kalıbı, Türkçe karşılıkları ve Türkçe okunuşlarıyla duruyor. Çocuğunuzla birlikte dinleyin ve birlikte tekrar edin.

Okunuşta dört tuzak var: who huu diye okunur, "vo" değil; whose huuz, "vose" değil; which viç, "vhiç" değil; what vat, "vot" değil. Bu dördü, yazılışıyla okunuşu birbirine en az benzeyen soru kelimeleridir.

14 kalıp, 14 cevap: çocuğun ağzından

Bir soru kelimesi tek başına öğrenilmez; kalıbıyla ve cevabıyla birlikte öğrenilir. Aşağıdaki tablo her soru kelimesi için bir hazır kalıp ve çocuktan beklenecek gerçekçi bir cevap veriyor. Cevaplar kısa: bu yaşta tam cümle beklenmez.

Soru kelimesi	Kalıp	Çocuğun cevabı
what	What's this?	It's a pencil. / Pencil.
where	Where is my bag?	On the chair.
who	Who is he?	He's my father. / Father.
when	When is your birthday?	In July.
why	Why are you happy?	Because it's my birthday!
how	How are you?	I'm fine, thanks.
which	Which one do you want?	The red one.
whose	Whose bag is this?	It's mine. / Ela's.
how many	How many pencils?	Five.
how much	How much is it?	Ten lira.
how old	How old are you?	I'm eight.
what colour	What colour is it?	It's blue. / Blue.
what time	What time is it?	It's seven o'clock.
how often	How often do you swim?	Every Sunday. / Sometimes.

Tabloyu kullanmanın doğru yolu, sırayla sormak değil gün içine dağıtmaktır: çanta hazırlarken How many pencils?, kahvaltıda What colour is the cup?, kapıdan çıkarken What time is it? Aynı on dört kalıp, bir masa başı oturumunda değil bir gün içinde çok daha iyi yerleşir.

Selamlaşma ve tanışma soruları (What's your name? How are you? Where are you from?) bir bütün olarak İngilizce selamlaşma ve tanışma sayfasında; saat sorusunun bütün biçimleri İngilizce saatler sayfasında ayrıntılı duruyor.

Soru kelimeleri neden bu kadar önemli? Her temanın iskeleti

Bu bölüm velilerin çoğunun fark etmediği bir şeyi anlatıyor: ders kitabındaki her ünite aslında bir soru cümlesinin etrafında kuruluyor. Kelimeler değişiyor, soru duruyor.

Konu	Ünitenin asıl kalıbı	Değişen şey
Tanışma	What's your name?	isimler
Sınıf eşyaları	What's this?	eşya adları
Renkler	What colour is it?	renkler
Sayılar	How many …?	sayılar
Aile	Who is he/she?	aile bireyleri
Ev ve odalar	Where is the cat?	oda adları ve edatlar
Yaş ve doğum günü	How old are you? / When's your birthday?	sayılar ve aylar
Günlük rutin	What time do you get up?	saatler ve fiiller
Yetenekler	Can you swim?	fiiller

Bunun pratik sonucu şu: soru kelimesini bilen çocuk, yeni üniteye hazır girer. Tema değiştiğinde öğrenmesi gereken tek şey yeni kelimeler olur, kalıp zaten oturmuştur. Soru kelimesini bilmeyen çocuk ise her ünitede hem kelimeyi hem kalıbı baştan öğrenmek zorunda kalır ve yıl boyunca geriden gelir.

2. sınıfın ilk temasında bu kalıpların nasıl işlendiğini görmek için: 2. sınıf 1. tema School Life kelimeleri.

Kelime sırası tuzağı: Türkçe fiili sona atar

Türkçe ile İngilizcenin soru kurma biçimi iki yerde ayrılır ve çocukların bütün hataları bu iki yerden çıkar.

Birinci fark: soru kelimesinin yeri. Türkçede soru kelimesi cümlenin ortasında durabilir; İngilizcede her zaman en başta olur.

Türkçe	Sıra	İngilizce	Sıra
Sen nerede oturuyorsun?	özne – soru – fiil	Where do you live?	soru – yardımcı – özne – fiil
Bu ne?	işaret – soru	What's this?	soru – işaret
Kaç kalemin var?	soru – isim – fiil	How many pencils have you got?	soru – isim – fiil – özne

İkinci fark: fiilin yeri. Türkçede fiil cümlenin sonundadır ve soru bunu değiştirmez. İngilizcede fiil öznenin hemen ardından gelir ve soruda öne çıkar. Çocuk Türkçe sırayı taşıdığında şu cümleler oluşur: "Where you live?", "You how old?", "This what is?"

Bunların hiçbiri dikkatsizlik değil. Düzenli, tahmin edilebilir bir aktarım ve iki şeyle düzelir:

• Kalıbı bütün hâlinde öğretmek. What's this? üç kelime değil, tek bir sestir. Çocuk parçalamaya çalışmadan bütün olarak söyler, ay sonra parçalarını fark eder.
• Doğrusunu duyurmak, kural anlatmamak. Çocuk "Where you live?" dediğinde "Where do you live? — I live in İzmir" diye cevaplayın. Cevabınızın içinde doğru kalıp geçer ve düzeltme hissi doğmaz.

Yirmi soru oyunu: tam metni ve kuralları

Bu oyun, çocuğa soru sormayı öğretmenin en hızlı yoludur; çünkü beş dakikada on beş soru sordurur. Klasik "yirmi soru" oyununun ilkokul sürümü şöyle kurulur.

Hazırlık. Bir beze veya poşete küçük bir nesne koyun (oyuncak, meyve, kalem). Çocuğa altı soruluk bir kart verin — yukarıdaki PDF'i kesip kullanabilirsiniz:

1. Is it big? / Is it small?
2. What colour is it?
3. Is it an animal?
4. Can you eat it?
5. Is it in my room?
6. How many are there?

Oyunun metni:

Çocuk: Is it big?
Siz: No, it's small.
Çocuk: What colour is it?
Siz: It's red.
Çocuk: Can you eat it?
Siz: Yes!
Çocuk: Is it an apple?
Siz: Yes! Well done.

Üç kural:

• Soru sormayan tahmin edemez. Çocuk doğrudan "Apple?" derse "Ask me a question first" deyip kartı gösterin. Oyunun bütün amacı soru cümlesini kurdurmak.
• Sıra mutlaka değişsin. İkinci turda nesneyi çocuk saklar, soruları siz sorarsınız. Sizi dinlerken kalıpları yeniden duyar.
• Soru sayısını sayın. Kâğıda çizik atın; "bugün on iki soru sordun" demek, çocuk için doğru bilmekten daha tatmin edici bir başarı ölçüsü olur.

Kolaylaştırma ve zorlaştırma. 5-6 yaş için kartı üç soruya indirin ve nesneyi görünür bir yere koyun. 8-9 yaş için kartı kaldırın ve soru sayısını on ile sınırlayın; çocuk kendi sorularını uydurmak zorunda kalır, ki asıl kazanım burada başlar.

Soru sormayı öğrenen çocuk konuşmayı başlatır

Bu sayfanın en önemli bölümü bu. Sınıfta soruyu neredeyse her zaman öğretmen sorar, çocuk cevaplar. Bu yüzden pek çok çocuk cevap vermede iyi, soru sormada hiç deneyimsiz olarak dördüncü sınıfa gelir.

Fark, sonuçlarında görünür:

Yalnızca cevap veren çocuk	Soru sorabilen çocuk
Karşısındaki soru sorarsa konuşur	Konuşmayı kendisi başlatır
Sessizlik olunca susar	Sessizliği bir soruyla doldurur
Yeni kelimeyi ders dışında duymaz	Karşısındakinden yeni kelime çeker
Yabancı biriyle karşılaşınca donar	"What's your name?" diyerek başlar

Son satır önemli: bir çocuğun İngilizceyi gerçekten kullanacağı ilk an, genellikle tatilde ya da oyun alanında tanımadığı biriyle karşılaştığı andır. O anda işe yarayan şey ünite kelimeleri değil, üç tane soru cümlesidir.

Bu yüzden evde kurulacak alışkanlık şu: çocuğunuza her gün bir soru sordurun. Cevap vermesini istemek yerine "Bana bir şey sor" deyin. İlk günler kartla, sonra kartsız. Karşılıklı konuşmanın nasıl kurulacağına dair daha geniş bir plan için çocuklar için İngilizce konuşma pratiği sayfasına bakabilirsiniz.

Hangi sınıfta hangi soru bekleniyor?

Bütün soru kelimelerini aynı yıl beklemek gereksiz bir yük. Program bunları üç yıla yayıyor:

Sınıf	Program	Beklenen sorular	Henüz beklenmeyen
2. sınıf	Maarif Modeli, 6 tema	What's your name? / Who's he? / Where is she? / What day is it? / How many? / What colour?	when, why, whose, how often
3. sınıf	Maarif Modeli, 6 tema	Yukarıdakiler + How old are you? / When's your birthday? / What time is it? / Whose is this? / How often?	why ve uzun cevaplar
4. sınıf	2018 programı, 10 ünite	Yukarıdakiler + Can you…? / Which one? / What's the weather like? / Do you like…?	karmaşık neden-sonuç cümleleri

why neden en sonda? Çünkü cevabı bir soru kelimesi değil, because ile kurulan bir cümle gerektirir: "Why are you sad? — Because I lost my pencil." Bu, 4. sınıf sonunda bile birkaç çocuğun yapabildiği bir şeydir. Çocuğunuz why sorusuna Türkçe cevap veriyorsa bu bir eksik değil, yaşının doğal sınırıdır.

1, 2 ve 3. sınıfta yazılı sınav yapılmadığı için bu tablo bir sınav ölçütü değil. Öğrendi mi anlamak için tek yol şu: çocuk o soruyu duyduğunda tepki veriyor mu? Cevabı tek kelime bile olsa yeter.

En sık yapılan 6 hata

1. Soru kelimesini ortada bırakmak: "You where live?" Türkçe sıranın taşınması. Doğrusu Where do you live? Kalıbı bütün hâlinde tekrarlamak, kural anlatmaktan hızlı sonuç verir.

2. how many ile how much karışması. Tanesi sayılıyorsa how many (How many apples?), kabına bakılıyorsa how much (How much water?). Fiyat her zaman how much'tır: How much is it?

3. "How old you are?" sırası. Soruda özne ile fiil yer değiştirir: How old are you? Düz cümlede ise tersi olur: I am eight. Çocuk ikisini karıştırır; ikisini de kalıp olarak öğretin.

4. whose ile who's karışması. Aynı okunur (huuz), farklı anlamlar: whose kimin, who's kim + dir. "Whose bag is this?" (Bu çanta kimin?) / "Who's he?" (O kim?) Bu ayrım yazıya geçildiğinde önem kazanır; ilkokulda yalnızca kulakla ayırmak yeter.

5. Cevap olarak tam cümle beklemek. "What colour is it?" sorusuna "Blue" cevabı bu yaşta tam puandır. Tam cümle istemek çoğu çocuğu susturur. Önce cevap alın, cümle kendiliğinden uzar.

6. Sadece siz sormak. En sessiz hata ve en pahalısı. Her gün beş soru soran bir veli, çocuğu iyi bir cevaplayıcı yapar; asıl kazanç çocuğa soru sordurulduğunda başlar.

Evde 10 dakika: bir haftalık soru planı

Aşağıdaki plan günde 10 dakikayı geçmez ve masa başı gerektirmez. Her gün bir soru kelimesine odaklanır; hafta sonu hepsi karışır.

Gün	Soru kelimesi	Nasıl (10 dakika)
Pazartesi	what	Evde on nesneyi gösterip "What's this?" diye sorun
Salı	where	Bir eşyayı saklayın: "Where is my key?" — çocuk arasın
Çarşamba	who	Aile albümünü açın: "Who is he?" Cevap tek kelime olsun
Perşembe	how many / what colour	Çanta hazırlarken sayın ve renk sorun
Cuma	how old / what time	Aile bireylerinin yaşını ve saatleri sorun
Cumartesi	Rol değişimi	Çocuk sorsun, siz cevaplayın. Soru sayısını sayın
Pazar	Yirmi soru oyunu	Poşete nesne koyun, kartla oynayın, sonra sırayı değiştirin

Cumartesi ve pazar, planın en önemli iki günü. Hafta boyunca duyduğu kalıpları o iki günde kendisi kuruyor ve kalıcılık tam orada oluşuyor.

Bu hafta boyunca kullanacağınız cümleler kısa olsun:

Şunu deyin	Şunu demeyin
"Ask me a question."	"Hadi bana İngilizce bir soru sor bakalım."
"Where do you live? — I live in Ankara." (doğrusunu içinde geçirerek)	"Yanlış, 'do' koymayı unuttun."
"Blue? Yes!" (tek kelimelik cevaba)	"Tam cümleyle söyle: It is blue."
"Good question!"	"Bunu daha önce sormuştun."

Sol sütundaki cümleler İngilizce bilmeyi gerektirmiyor. Dört kalıbı bir kâğıda yazıp buzdolabına asmak, haftanın tamamını taşır.

Özet: üç adımda soru sorma

1. Önce dört kalıp. What's this? / Where is…? / Who is he? / How many? Bu dördü 2. sınıfın istediğinin tamamıdır ve evdeki bütün oyunları kurmaya yeter.
2. Sonra ikili kalıplar. how old, what colour, what time, whose. Hepsi gün içinde doğal olarak sorulabilir; ayrı bir çalışma gerektirmez.
3. En son rol değişimi. Çocuk soru sorduğunda konu bitmiş olur. Yirmi soru oyununu haftada bir kez oynayın; başka hiçbir şey yapmasanız da kalıplar yerleşir.

Bir çocuğun İngilizcesini ölçen en iyi soru "kaç kelime biliyor?" değil, "bir yabancıya kendisi soru sorabilir mi?" Bu sayfadaki on dört kalıp, tam olarak o cevabı "evet" yapmak için var.