İngilizce Sıra Sayıları: First, Second ve Diğerleri, Okunuşlarıyla

İngilizce sıra sayıları — birinci, ikinci, üçüncü — sayının sonuna -th eklenerek yapılır: four → fourth, ten → tenth, twenty → twentieth. Kuralı bozan yalnızca ilk üçü vardır: first, second, third. Beş sözcükte de yazım biraz kayar (five → fifth, nine → ninth, twelve → twelfth, eight → eighth, twenty → twentieth) ve çocukların takıldığı yer tam olarak burasıdır.

Bu sayfada 25 sıra sayısının Türkçe okunuşları ve dinleme düğmeleri, kuralın tek tabloda özeti, tarih söylemenin iki biçimi, takvimle yapılan beş dakikalık ev çalışması, en sık yapılan altı hata ve yazdırılabilir bir PDF var. Sayma sayılarını (one, two, three) ayrı çalıştırmak isterseniz onlar İngilizce sayılar 1-20 ve okunuşları sayfasında; burada o listeyi tekrar etmiyoruz, üstüne bina ediyoruz.

Sıra sayısı nedir, sayma sayısından nasıl ayrılır?

İkisi farklı iş yapar ve çocuklar bu ayrımı Türkçede zaten biliyor: "üç elma" ile "üçüncü elma" aynı şey değildir.

Soru	Cevap türü	Örnek
How many? (Kaç tane?)	Sayma sayısı	three books — üç kitap
Which one? (Hangisi?)	Sıra sayısı	the third book — üçüncü kitap

Türkçede ek -inci, İngilizcede -th. Yani çocuğunuz aslında yeni bir kavram öğrenmiyor; bildiği bir kavramın İngilizce ekini öğreniyor. Bunu ilk cümlede söylemek işi kolaylaştırır: "Türkçede 'üç-üncü' diyoruz, İngilizcede 'three-th' diyorlar — ama üçte biraz kısaltıyorlar, 'third' oluyor."

İngilizce sıra sayıları ve okunuşları (sesli tablo)

Tabloda her sıra sayısının İngilizcesi, Türkçesi ve Türk harfleriyle okunuşu var. Dinle düğmesine basıp çocuğunuzla birlikte tekrar edin; tek başına dinlemek yerine sizinle beraber söylemesi ezberi değil, sesi oturtur.

Listenin ilk yirmisi (first-twentieth) çekirdek kısımdır. Sondaki twenty-first, twenty-second, thirtieth, thirty-first ve last satırları kalıbı göstermek için eklendi: çocuk bunları ezberlemek zorunda değil, kuralı görüp kendisi üretebilir.

Kural: sayının sonuna -th, ama beş sözcükte yazım kayar

Kuralı tek tabloda görmek, on cümlelik açıklamadan iyidir. Sol sütun sayma sayısı, sağ sütun sıra sayısı.

Sayma sayısı	Sıra sayısı	Ne oldu
one, two, three	first, second, third	Tamamen değişti — ezberlenir
four, six, seven, ten	fourth, sixth, seventh, tenth	Düz -th eklendi
five → fifth, twelve → twelfth	ve (v) harfi f'ye döndü	İki sözcüğe özel
nine → ninth	sondaki e düştü	Tek sözcüğe özel
eight → eighth	tek t ile birleşti	Yazımı yanıltıcı, sesi "eyt"
twenty → twentieth, thirty → thirtieth	y harfi ie'ye döndü	Onluklarda hep böyle

Yirmiden sonrası çok kolay: yalnızca son hane sıra sayısı olur. Twenty-one → twenty-first, thirty-two → thirty-second, twenty-five → twenty-fifth. Çocuğa "sadece son kelimeyi değiştiriyoruz" demeniz yeter; bunu bir kez duyan çocuk otuza kadarını kendisi söyler.

Bir de yazıdaki kısaltma var, velilerin en çok karıştırdığı kısım:

• 1st (first), 2nd (second), 3rd (third), 4th (fourth), 5th (fifth)
• 11th, 12th, 13th — bu üçü th'dir, 1st/2nd/3rd sanılmasın
• 21st, 22nd, 23rd — burada tekrar st/nd/rd'ye dönüyor

Numaranın yanındaki iki harf, sözcüğün son iki harfidir. "First"ün sonu st, "second"ın sonu nd, "third"ün sonu rd. Çocuğa bunu söylediğinizde kısaltmaları ezberlemesi gerekmez.

Okulda nerede karşınıza çıkıyor?

Sıra sayıları, MEB programında "sıra sayıları" adlı bir başlık olarak durmuyor. Başka konuların içine gömülü geliyor — bu yüzden veliler çoğu zaman çocuğun bunları nerede öğrendiğini fark etmiyor.

Sınıf ve yer	Ne zaman	Sıra sayısı nerede geçiyor
3. sınıf, 1. Tema School Life	5-30 Ekim	Aylar, yaş ve doğum günü: "When's your birthday?"
3. sınıf, 2. Tema Classroom Life	9 Kasım – 18 Aralık	Saat ve ders programı çalışmalarında tarih yazımı
4. sınıf, 1. Ünite Classroom Rules	14 Eylül – 9 Ekim	Sayılar 1-50 ile birlikte sıralama ("the first row")
4. sınıf, 5. Ünite My Day	28 Aralık – 15 Ocak	Günlük rutin ve takvim: "on the tenth of January"

3. sınıf 1. temanın tam kelime listesini ve o temanın diğer kalıplarını 3. sınıf 1. Tema School Life kelimeleri sayfasında bulabilirsiniz. Ayların İngilizcesi ve okunuşları ise İngilizce aylar ve mevsimler sayfasında; sıra sayısı çalışırken o listeyi yanınıza almanız işinizi kolaylaştırır, çünkü ikisi hep birlikte kullanılır.

Tarih söylemek: "the first of May" ve doğum günleri

Sıra sayısının çocuk hayatındaki en somut kullanımı tarihtir. İki doğru biçim var; ikisi de sınıfta kullanılıyor.

1. the first of May (dı först ov mey) — Gün önce, ay sonra. İngiliz kullanımı, ders kitaplarında en sık görülen biçim. 2. May the first (mey dı först) — Ay önce, gün sonra. Amerikan kullanımına yakın; şarkılarda ve filmlerde duyulur.

İkisinde de "the" var ve ikisinde de gün sıra sayısıdır. "One May" ya da "May one" denmez.

Doğum günü sorusu, bu kalıbı çalıştırmanın en doğal yolu:

Siz: When's your birthday?
Çocuk: March.
Siz: Yes! The twelfth of March. When's my birthday?
Çocuk: The... second of June?
Siz: The second of June. Well done.

Bu kısa sohbette iki şey oldu: çocuk cevabı yarım verdi, siz düzeltmediniz, tamamladınız. Bu yaşta en etkili düzeltme budur — çocuk hata yaptığını fark etmeden doğrusunu duyar ve bir sonraki denemede kendisi söyler.

Kat, sıra ve yarış: günlük hayatta sıra sayıları

Tarih dışında üç kullanım var ve üçü de evde beş dakikada çalıştırılabilir.

1. Kat numaraları. Asansöre binerken "We live on the fourth floor" deyin. Her gün tekrarlanan bir cümle olduğu için hızla oturur. Apartmanda oturuyorsanız bu, sıra sayısını çalıştıracak en ucuz araçtır.
2. Yarış ve oyun sırası. "You're first, I'm second" — evde koşu, tombala, uno, hangi oyunu oynuyorsanız sonunda sıralamayı İngilizce söyleyin. Kazanmak zaten ilgi çekiyor, sözcük ona yapışır.
3. Sıraya girmek. "Who's first?" sorusu banyo sırası, oyuncak sırası, yemek sırası için kullanılır. Kardeşi olan çocuklarda bu soru günde beş kez sorulur.

Bu üçünün ortak yanı şu: sıra sayısı bir şeyin sırasını söylemek için kullanılıyor, kelime listesi olarak değil. Çocuk "fifth"i listede on ikinci satır olarak öğrenmez; beşinci kat olarak öğrenir.

Evde 5 dakika: takvimle çalışma planı

Sıra sayısı için özel malzeme gerekmez; duvar takvimi ya da telefonunuzdaki takvim yeter. Plan bir hafta sürüyor, günde beş dakika.

Gün	Ne yapılır	Hedef
1	Takvimde bugünü gösterin, "Today is the ..." deyin, çocuk günü söylesin	first-tenth arası tanıma
2	Aynı soru, bir de "Yesterday was the ..." ekleyin	Bir gün geri sayma
3	Ailedeki üç doğum gününü takvimde bulun ve söyleyin	Tarih kalıbı
4	Asansörde/merdivende kat sayın: first, second, third floor	Günlük kullanım
5	first, second, third'ü kartlara yazın, karışık sorun	İlk üçün ezberi
6	fifth, ninth, twelfth'i tek tek çalışın (istisnalar)	Yazım kayan üçlü
7	Tekrar günü: yeni sözcük yok, hepsini karışık sorun	Pekiştirme

İki kural: sırayla sormayın, karışık sorun. Sırayla sorulan sıra sayısı ezberlenir, karışık sorulan öğrenilir. Ve yirmiden sonrasını çalıştırmayın — çocuk kuralı gördüyse otuza kadarını kendisi üretir.

Sıra sayısıyla oynanan 4 oyun (malzeme gerekmez)

Sıra sayısı, tek başına çalışıldığında sıkıcı bir listedir; oyunun içine girdiğinde iki günde oturur. Dördü de evde, oturma odasında oynanır.

1. Sıraya diz. Beş oyuncağı yan yana dizin. Siz "the third" deyin, çocuk o oyuncağı alsın. Sonra sırayı ona verin: o söylesin, siz alın. Yanlış alan bir tur pas geçer. 4 yaş ve üstü, 5 dakika.
2. Kaçıncı kat? Kağıda beş katlı bir apartman çizin, her kata bir eşya koyun. "Where's the cat? On the second floor." Çocuk kalemle o kata gitsin. Kat numarası, sıra sayısının en kalıcı bağlamıdır.
3. Doğum günü sıralaması. Ailedeki dört kişinin doğum gününü kağıda yazın, hangisi yılın ilkinde? "Dad is first, I am second." Hem tarih hem sıralama aynı oyunda çalışılır. 6 yaş ve üstü.
4. Merdiven sayma. Apartman merdiveninde her basamakta bir sıra sayısı söyleyin: first, second, third… Onuncu basamakta durup baştan başlayın. Hareketle birlikte söylenen sözcük, masa başında söylenenden daha çabuk yerleşir.

Dördünün ortak kuralı şu: çocuğun sözcüğü kendi sesiyle söylediği en az birkaç an olsun. Yalnızca dinleyip gösterdiği bir oyun, yarısı kadar iş görür. Yaşa göre ayrılmış daha geniş bir oyun listesi için çocuklar için İngilizce oyunlar sayfasına bakabilirsiniz.

Sıra sayılarında en sık yapılan 6 hata

1. "Twelveth" demek. Kuralı doğru uygulayıp istisnayı bilmemektir; yani iyi bir hata. Doğrusu twelfth (tvelft), v harfi f'ye döner. Kural anlatmak yerine sözcüğü bir hafta kendi cümlenizde duyurun.

2. "Fiveth" demek. Aynı mantık: doğrusu fifth (fift). Five ve twelve, sıra sayısı olurken v'sini f yapan iki sözcüktür; ikisini yan yana çalışmak akılda tutmayı kolaylaştırır.

3. "Nineth" yazmak. Doğrusu ninth — sondaki e düşer. Bu, yazıda yapılan bir hatadır; ilkokulda yazma beklenmediği için telaşlanmayın, ama siz not yazarken doğru yazın.

4. 11th, 12th, 13th'ü 11st, 12nd, 13rd sanmak. Kısaltma son haneye göre değil, sözcüğün kendisine göredir. On bir "eleventh"tir, "eleven-first" değil. Yirmi birde (21st) st geri gelir.

5. Tarihte "the"yi atlamak. "It's five of May" değil, "the fifth of May". Türkçede "beş Mayıs" dediğimiz için bu atlama çok doğal; düzeltmek için tek cümleyi doğru biçimde tekrar etmeniz yeter.

6. Sayma sayısı oturmadan sıra sayısına geçmek. En sık yapılan ve en pahalı hata bu. "Seven"i söyleyemeyen çocuk "seventh"i ezber olarak biriktirir ve iki hafta içinde ikisini de karıştırır. Sıra sayısı, sayma sayısının üstüne kurulur; alt kat sağlam değilse üst kat tutmaz.

Yazdırılabilir sıra sayıları çalışma kağıdı (PDF)

PDF üç sayfa: kelime listesi (İngilizce, Türkçe, okunuş), eşleştirme çalışma kağıdı ve tekrar sayfası. Takvimin yanına asmak için düşünüldü.

PDF'i çocuğa verip bırakmayın. Kullanma biçimi şu: siz bir satır okuyun, çocuk tekrar etsin; ertesi gün aynı satırı siz okumadan sorun. Üçüncü gün bir daha sorun, dördüncü gün bırakın — aralıklı tekrar, aynı günde on kez sormaktan daha kalıcıdır.

Sıra sayılarını konuşmaya çevirmek

Çoğu çocuk first, second, third'ü tanır ama cümle içinde kullanamaz. Sebep basit: sıra sayısı listede değil, soruya cevap verirken işe yarar ve kalabalık bir sınıfta bir çocuğa o soru belki iki kez gelir.

Evde yapabileceğiniz en değerli şey, çocuğun sıra sayısını yüksek sesle söylediği birkaç dakika yaratmak:

• İki seçenekli sorun. "The first or the second?" sorusu, açık uçlu sorudan çok daha kolay cevaplanır ve çocuğu konuşturur.
• Sıralamayı ona yaptırın. Üç oyuncağı dizin, "Which is first?" diye sorun. Cevap onun elinde olduğu için konuşur.
• Cevap veren bir muhatap bulun. Karşılıklı konuşma, tek yönlü dinlemeden bambaşka bir beceri geliştirir.

Öğrendi mi, nasıl anlarsınız?

1, 2 ve 3. sınıfta yazılı sınav yapılmadığı için "kaç aldı?" sorusunun cevabı yok. Bunun yerine üç göstergeye bakın; hepsi evde iki dakikada ölçülür.

1. Tanıma: Siz "the third" dediğinizde üç oyuncaktan doğru olanı gösterebiliyor mu? İlkokul için gerçekçi hedef budur.
2. Söyleme: Siz üçüncü oyuncağı gösterdiğinizde "the third" diyebiliyor mu? İlk on sözcük için bunu beklemek makul.
3. Tarihe takma: "When's your birthday?" sorusuna ay + sıra sayısıyla cevap verebiliyor mu? Bu üçüncüsü, yirmi sözcük ezberlemekten daha değerli bir kazanımdır.

Üçüncüsü gelmiyorsa telaşlanmayın: çoğu çocukta tanıma ile söyleme arasında birkaç haftalık gecikme olur ve bu gecikme tekrar dışında bir müdahale gerektirmez.

Özet: bir hafta, günde beş dakika

1. Önce sayma sayısı. One-twenty oturmadan sıra sayısına geçmeyin; yoksa iki liste birbirine karışır.
2. İlk üçü ezber, gerisi kural. first, second, third şarkı gibi öğrenilir; kalanlar -th ekiyle üretilir.
3. Beş istisnayı ayrı çalışın. fifth, ninth, twelfth, eighth, twentieth — bu beşi diğerlerinin arasına gizlemeyin.
4. Takvimi kullanın. Bugünün tarihi, doğum günleri ve kat numaraları; üçü birlikte haftalık planı kendiliğinden doldurur.
5. Karışık sorun, yazdırmayın. Bu yaşta hedef yazı değil ses; sırayla sorulan liste ezberlenir, karışık sorulan öğrenilir.

Beşinin hiçbiri ücretli kaynak gerektirmiyor: duvardaki takvim, asansördeki kat düğmeleri ve akşam oyununun sırası fazlasıyla yeter.