Tweetalig opvoeden met Engels: kan dat als je Nederlands spreekt?

Ja, je kunt Engels een grote plek geven in de opvoeding, ook als je zelf Nederlands spreekt. Maar het Nederlands Jeugdinstituut en Kind en Gezin geven hetzelfde advies: praat met je kind in de taal die je zelf goed en vloeiend spreekt. Voor de meeste Nederlandstalige ouders betekent dat: Nederlands als gezinstaal, en Engels toevoegen met vaste momenten, boeken, liedjes en spel. Is een van de ouders Engelstalig, dan werkt 'één ouder, één taal' vaak goed.

Veel ouders vragen zich af of ze hun kind tweetalig kunnen opvoeden in het Engels. Soms omdat een partner Engels spreekt of familie in het buitenland woont, soms omdat ze een internationale toekomst voor hun kind zien, soms gewoon omdat Engels overal is. Deze gids helpt je kiezen wat realistisch is voor jullie gezin, zonder schuldgevoel en zonder mythes.

Wat bedoelen we met tweetalig opvoeden?

Er zijn twee heel verschillende situaties:

• Twee talen vanaf het begin. Een kind hoort vanaf de geboorte dagelijks twee (of meer) talen, bijvoorbeeld omdat de ouders verschillende moedertalen hebben. Dat is tweetalig opvoeden in de echte zin.
• Een tweede taal toevoegen. Het gezin spreekt één taal en geeft het kind daarnaast veel contact met een andere taal, via vaste momenten, media, school of een oppas. Het kind wordt dan niet per se volledig tweetalig, maar krijgt wel een stevige basis en een goed oor.

Beide zijn waardevol. Het helpt om eerlijk te kiezen welke van de twee bij jullie past.

Kun je tweetalig opvoeden in het Engels als je zelf Nederlands spreekt?

Het eerlijke antwoord: je kunt veel Engels toevoegen, maar het is meestal geen goed idee om je eigen gezinstaal te vervangen door een taal die je minder goed beheerst.

Het Nederlands Jeugdinstituut schrijft dat het belangrijk is dat je als ouder de taal spreekt waarin je je gevoelens goed kunt uitdrukken, en dat een kind dat één taal goed en volledig leert spreken, taalgevoel ontwikkelt (NJi). Kind en Gezin adviseert om met je kind te praten in de taal of talen die je zelf goed en vloeiend spreekt (Kind en Gezin).

Waarom dat zo belangrijk is: een kind leert van jou niet alleen woorden, maar ook hoe je troost, ruziemaakt, grapjes maakt en uitlegt. Dat lukt het best in een taal waarin je dat zonder nadenken kunt. Spreek je zelf heel goed en graag Engels, dan kan een vast Engels moment per dag prima. Maar daarbuiten blijft Nederlands dan je gezinstaal.

Drie gezinssituaties

Welke aanpak past bij jullie?

Kind en Gezin noemt zowel 'één ouder, één taal' als flexibel wisselen als manieren om meertalig op te voeden. Belangrijker dan de methode is dat je kind veel en plezierig contact heeft met elke taal, en dat het gevoel heeft dat de taal ergens voor nodig is.

Mythes over tweetalig opvoeden

Mijn kind verstaat Engels, maar antwoordt in het Nederlands

Dit is misschien de meest gestelde vraag van tweetalige gezinnen. Zodra een kind naar de opvang of school gaat, wordt Nederlands vaak de sterkste taal, en kinderen kiezen de makkelijkste weg. Wat helpt:

1. Blijf zelf consequent in je taal, zonder boos te worden over het antwoord in het Nederlands.
2. Stel keuzevragen. Do you want the apple or the banana? Het Engelse antwoord ligt dan voor het oprapen.
3. Herhaal in het Engels. Zegt je kind ik wil de appel, antwoord dan vrolijk Oh, you want the apple? Here you go!
4. Maak Engels nodig. Videobellen met Engelstalige opa en oma, een Engelstalig vriendje, een vakantie, een spelletje waarin alleen Engels mag.
5. Maak het leuk, niet verplicht. Een taal die bij spelen, knuffelen en lachen hoort, blijft hangen.

Wanneer vraag je hulp?

Twee talen zijn op zich geen reden voor zorg. Vraag wel advies als je je zorgen maakt over de taalontwikkeling in het algemeen: je kind is in geen van de talen goed te volgen, praat veel minder dan leeftijdsgenootjes, of lijkt je niet goed te verstaan. In Nederland kun je terecht bij het consultatiebureau of de jeugdarts, in Vlaanderen bij Kind en Gezin (telefoon 078 150 100). Zij verwijzen zo nodig door naar een logopedist. Zeg er altijd bij welke talen je kind hoort en hoeveel.

Een realistisch weekplan voor een Nederlandstalig gezin

Spreken jullie thuis Nederlands en wil je Engels een vaste plek geven? Zo kan een week eruitzien:

Dat is minder dan een half uur per dag en het past in een gewone week. Meer ideeën per leeftijd staan in Hoe leren kinderen Engels? Zo help je thuis. Hoeveel Engels je kind op school krijgt, lees je in Wanneer leren kinderen Engels op school?, en wat media bijdragen in Engels leren van YouTube en games.

Kort samengevat

Tweetalig opvoeden met Engels kan op twee manieren: echt tweetalig als een ouder Engels als moedertaal heeft, of Engels toevoegen als jullie thuis Nederlands (of een andere taal) spreken. De experts zijn duidelijk: spreek met je kind de taal waarin je jezelf goed en met gevoel uitdrukt, en geef de andere taal een vaste, plezierige plek. Talen door elkaar gebruiken is normaal, en meertalig opgroeien veroorzaakt geen taalachterstand. En als je twijfelt, is het consultatiebureau of Kind en Gezin de eerste stap.